Elmi işçilərin vəzifə borcları

ELM VƏ ELMİ XİDMƏT SAHƏSİNƏ AİD OLAN QULLUQÇU VƏZİFƏLƏRİNİN VAHİD TARİF-İXTİSAS SORĞU KİTABÇASI

Hissə - 76

Bölmə: Elm və elmi xidmət sahəsi

GİRİŞ

"Elm və elmi xidmət sahəsinə aid olan qulluqçu vəzifələrinin Vahid Tarif-İxtisas Sorğu Kitabçası" (hissə 76) Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəllə¬sinin 57-ci və 156-cı maddələrinin 2-ci hissələrinin tələblərinə uyğun olaraq hazır¬lan¬mışdır.
VTİSK mülkiyyət və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq elm və elmi xidmət sahəsinə aid olan müəssisə, idarə və təşkilatlarda qulluqçu vəzifələrinin (rəhbərlər, elmi işçilər, mütəxəssislər) əməyinin ödəniş dərəcələrinin Vahid Tarif Cədvəli üzrə müəyyən edilməsi üçün tətbiq edilir. VTİSK həmçinin elm və elmi xidmət sahəsində qulluqçu vəzifələrini tutan işçilərin əmək funksiyalarının, hüquq və məsuliyyətini əks etdirən vəzifə təlimatlarının hazırlanmasında, kadrların seçilməsi və yerləşdirilməsində, ixtisaslarından asılı olaraq onların məşğulluğunun səmərəli təmin edilməsinə nəzarətin həyata keçirilməsində, attestasiyasının keçirilməsində və əmək müqavilələrinin (kontraktlarının) bağlanılmasında əsas normativ-hüquqi akt olaraq tətbiq edilir.
VTİSK-də vəzifələr üzrə əmək funksiyasının və biliyə olan tələblərin minimum səviyyədə qurulması elm və elmi xidmətin müxtəlif bölmələrində kəmiyyət və keyfiyyətcə dəyişilən digər ixtisas xüsusiyyətlərinin tələb olunmasında attestasiya komissiyasının hüququnu məhdudlaşdırmır.
VTİSK-də təhsilə qoyulan tələblərdə "tamamlanmamış təhsil" deyildikdə aspirantura, ordinatura və adyunkturada, "əlavə təhsil" deyildikdə isə ixtisasartırma müəssisələrində, kurslarında, peşə yönümü müəssisələrində, ixtisasartırma fakültələrində və qanunvericiliyə uyğun olaraq fəaliyyət göstərən digər təhsil qurumlarında ixtisasın artırılması və təkmilləşdirilməsi başa düşülür.
VTİSK tətbiq edilərkən xarici ölkədə təhsil almış mütəxəssislərə xarici ölkədə verilmiş alimlik dərəcəsi sertifikatı (diplomu) Azərbaycan Respublikasında müvafiq qaydada alimlik dərəcəsi haqqında diplomla bərabər tutulduqda əməyin ödəniş dərəcəsi müəyyənləşdirilərkən nəzərə alınır.
Elm və elmi xidmət idarə, təşkilat və müəssisələrində bilavasitə elmi mövzuların tədqiqi və onların yerinə yetirilməsi ilə məşğul olan şöbələr (sektorlar, qurumlar) əsas şöbələr (sektorlar, qurumlar), elmi tədqiqat işlərinin yerinə yetirilməsinə yardımçı olan və onların tamamlama işlərini yerinə yetirən şöbələr (sektorlar, qurumlar) isə köməkçi şöbələr (sektorlar, qurumlar) hesab edilirlər.
Əmək müqaviləsinin (kontraktının) şərtlərində müəyyən edildikdə və ya işçilərin attestasiya komissiyasının təklifi ilə ixtisas tələblərində müəyyən edilmiş xüsusi hazırlığı və ya əmək stajı olmayan, lakin üzərinə qoyulan vəzifələri keyfiyyətlə yerinə yetirən və lazımi praktiki təcrübəsi olan işçilər müstəsna hallarda xüsusi hazırlığı və əmək stajı olan işçilər kimi hər hansı bir vəzifəyə təyin edilə bilirlər.


TARİF-İXTİSAS XÜSUSİYYƏTLƏRİ
1. RƏHBƏRLƏR
ELM VƏ ELMİ XİDMƏT MÜƏSSİSƏSİNİN (İDARƏSİNİN, TƏŞKİLATIN) RƏHBƏRİ

Əmək funksiyası. Dövlətin elmi-texniki siyasət üzrə qərar və sərəncamlarına, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi koordinasiya məsələləri üzrə normativ sənədlərinə, elmi-tədqiqat, layihə-konstruktor və layihə-axtarış qaydalarına və elm və elmi xidmət üzrə fəaliyyət göstərən müəssisənin profilinə: uyğun olaraq elm sahəsində yeni nəticələr əldə edilməsi, mütərəqqi layihələr, texnologiyalar yaradılması və həyata keçirilməsi məqsədi ilə müəssisənin elmi, elmi-texniki və istehsalat-təsərrüfat fəaliyyətinə rəhbərlik edir.
Yeni texnologiyalar əsasında müəssisələrin layihələşdirilməsini, mütərəqqi texnoloji proseslərin və avadanlığın hazırlanıb tətbiq olunmasını və elmi-tədqiqat işləri aparılarkən əməyin elmi təşkili üzrə tələblərə və norma¬¬tiv¬lərə riayət edilməsini təmin edir. Elmi müəssisənin elmi, elmi-texniki və istehsal fəaliyyətinin
is¬ti¬qa¬mətlərini müəyyənləşdirir, işlərin perspektiv və illik proqnozlarını təsdiq edir. Əlaqədar elmi-tədqiqat idarələri, konstruktor, texnoloji, layihə-axtarış təşkilatları ilə elmi tədqiqatların və texniki işləmələrin nəticələrinin istehsalda sınaqdan keçirilməsi və kompleks problemlər üzrə işlərin müvəffəqiyyətlə yerinə yetirilməsi üçün elmi əlaqələr yaradır. Elmi-texniki əməkdaşlıq məsələləri üzrə xarici elmi müəssisə və təşkilatlarla, eləcə də alimlərlə müəyyən olunmuş qaydada əlaqələrin yaradılmasını təmin edir. Elm və elmi xidmət üzrə fəaliyyət göstərən müəssisənin maliyyə vəsaitinin son dərəcə qənaətlə xərclənməsini, ondan səmərəli və məqsədəuyğun formada təyinatı üzrə istifadə olunmasını, xəzinədarlıq, bank, təchizatçılar, podratçılar və digər təşkilatlarla hesabatın vaxtında aparılmasını təmin edir. Əmək qanunvericiliyinə uyğun olaraq işçiləri işə qəbul edir, işçilərə həvəsləndirmə, yaxud intizam tənbehi tədbirləri tətbiq edir. Maddi, maliyyə və əmək ehtiyatlarından daha səmərəli istifadə olunması üçün tədbirlər görür, elmi tədqiqat və işin təşkili proqnozlarının vaxtında yerinə yetirilməsini təmin edir. Elmi müəssisənin əməkdaşlarının birgə fəaliyyəti, elmi tədqiqatların yüksək səmərəliliyinin təmin edilməsi üçün şərait yaradır. Əmək intizamı qaydalarına, eləcə də əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarına işçilər tərəfindən riayət olunmasını təmin edir. Əməyin təşkili və müəssisənin strukturunun təkmilləşdirilməsi üzrə işlərə rəhbərlik edir. Mütərəqqi idarəetmə sistemindən, elmin nailiyyətlərindən və müasir informasiya texnologiyasından istifadə etməklə idarəetmə aparatının saxlanılması xərclərini maksimum aşağı salmağa nail olur. Titul siyahılarına və layihə sənədlərinə uyğun olaraq təsdiq olunmuş büdcə və büdcədənkənar xərclər çərçivəsində tikinti-yenidənqurma işlərini təşkil edir, həmçinin əsas fondların əsaslı təmir işlərinə rəhbərliyi həyata keçirir. Obyektlərin və alınmış avadanlığın müəyyən olunmuş müddətdə istifadəyə verilməsini təmin edir. Əməyin ödənilməsi sistemlərindən səmərəli istifadə olunması üçün tədbirlər görür. Əmək haqqı fondunun qənaətlə və səmərəli istifadə olunmasını, fəhlə və qulluqçularla əmək haqqının vaxtında verilməsini və onlarla haqq-hesab aparılmasını təmin edir. Müəyyən olunmuş qaydada işçilərin attestasiyasını, yeni müddətə vəzifələrə seçkiləri və boş vəzifələrə müsabiqələri keçirir. İşçilərin ixtisaslarının müntəzəm artırılmasını, təhsil sistemləri vasitəsilə müvafiq ixtisaslar üzrə kadr hazırlığım həyata keçirir. İş şəraitinin, həmçinin işçilərin mənzil və mədəni məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün tədbirlər görür. Hər bır işçinin kollektivin işinin yekunlarına görə məsuliyyətini artıran tədbirlər həyata keçirir. Elmi şuranın və ya elmi-texniki şuranın sədri olmaqla onun fəaliyyətinə rəhbərlik edir.
Bilməlidir: müvafiq elm və texnika sahələrini, elmin inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən dövlət orqanlarının qərar və sərəncamlarını; elmi müəssisənin fəaliyyət profilini, ixtisaslaşma sahələrini; yuxarı orqanların rəhbər materiallarım; fəaliyyət sahəsi ilə əlaqədar ölkədə və xaricdə qazanılmış elm və texnikanın nailiyyətlərini; tədqiqat işlərinin layihə quruluşunu və eksperimental sınaqların aparılmasının elmi metodlarını; əlaqədar problemlər üzrə digər elmi müəssisələr tərəfindən həyata keçirilən elmi tədqiqat və quraşdırma işlərinin nəticələrini; elmi tədqiqatların proqnozlaşdırılmasını, proqramların tərtibi və maliyyələşdirmə metodlarını, qüvvədə olan əməyin ödənilməsi sistemini, maddi və mənəvi həvəsləndirmə formalarını; təsərrüfat müqavilələrinin bağlanması və yerinə yetirilməsi qaydalarım; qanunvericiliyin əsaslarını; əməyin, istehsalın və idarəetmənin iqtisadiyyatmı və təşkilini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
17-ci dərəcə: ali təhsil və 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud alimlik dərəcəsi olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
18-ci dərəcə: ali təhsil və 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək staj), yaxud alimlik dərəcəsi olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
19-cu dərəcə: alimlik dərəcəsi və 10 ildən az olmayaraq əmək stajı, yaxud alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud alimlik dərəcəsi və fəxri adı olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı.


ELM VƏ ELMİ XİDMƏT MÜƏSSİSƏSİ (İDARƏSİ, TƏŞKİLATI) RƏHBƏRİNİN MÜAVİNİ
Əmək funksiyası. Elm və elmi xidmət müəssisəsinin elmi, elmi-texniki və istehsalat təsərrüfat fəaliyyətinin bir və ya bir necə istiqamətinə rəhbərlik edir, müəssisə (təşkilat) rəhbəri iş yerində olmadığı müddətdə qanunvericiliyə uyğun olaraq onun əmək funksiyalarını yerinə yetirir. Fundamental və tətbiqi tədqiqatların və quraşdırma işlərinin yerinə yetirilməsini təmin edir. Müvafiq elm, texnika və istehsal sahələrinin inkişafını təmin edir. Tədqiqat və layihə axtarış işlərinin aparılmasının əhəmiyyətini, həlli yollarını və metodlarmı müəyyənləşdirir. Elmi nəticələrin layihələşdirilməsi və mövcud texnologiyaların yenidən qurulması zamanı norma və standartlara riayət olunmasına, texnoloji proseslərin aparılmasına və avadanlığın quraşdırılması, problem (istiqamət) üzrə perspektiv və proqnozların tərtib olunmasına, texniki-iqtisadi əsaslandırılmaların hazırlanmasına nəzarəti həyata keçirir. Problem (istiqamət) üzrə kompleks tədqiqatların və hazırlıq işlərinin aparılmasını təşkil edir, onların həyata keçirilməsində iştirak edir. Tematik planların yerinə yetirilməsini, işlərin yüksək keyfiyyətlə aparılmasını, nəticələrin təcrübədə istifadə olunmasını, sahələr üzrə tətbiq edilməsini təmin edir. İşçilərin yaradıcılıq təşəbbüsünün inkişafına imkan yaradır. Səmərələşdirici təkliflərə və kəşflərə baxılması və onların tətbiqi işinə, müəyyən olunmuş qaydada müəlliflik şəhadətnaməsinin verilməsi, kəşf və patentlərə sifarişlərin tərtib edilməsi-işlərinə rəhbərlik edir. Elmi şuranın, yaxud elmi-texniki şuranın bölmələrindən birinə rəhbərlik edir, qəbul olunmuş qərarların yerinə yetirilməsinə nəzarət edir. Elmi kadrların hazırlanması və ixtisasların artırılması üzrə iş aparır. Elmi biliklərin, elm və texnikanın nailiyyətlərinin təbliğində, elrni konfrans, müşavirə və diskussiyaların iştirak edir. “Rəhbərlik” etdiyi problem mövzu ilə əlaqədar işlərə rəy və qərar verir. Elmi müəssisənin elmi-texniki və təsərrüfat fəaliyyəti məsələlərinin həllində təsdiq olunmuş plan işlərinin yerinə yetirilməsini təmin edir və bu məqsədlə tədbirlərin həyata keçirilməsində, tədqiqatların və layihələşdirmələrin müddətinin və dəyərinin azaldılmasında, elmi-tədqiqat və həlletmə işlərinin səmərəliliyinin yüksəldilməsində, elm və texnikanın nailiyyətlərinin iqtisadiyyatın sahələrində tətbiqinin sürətləndirilməsində, hər bir işçinin tapşırılmış iş və kollektiv iş üçün məsuliyyətinin artırılmasında, əməyin və idarəetmənin təşkilinin təkmilləşdirilməsində, idarənin (təşkilatın) fəaliyyətinin inkişaf etdirilməsində iştirak edir.
Bilməlidir: müvafiq elm, texnika, yaxud iqtisadiyyatın inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən dövlət qərar və sərəncamlarım; elmi müəssisənin fəaliyyət isti¬qamətlərini, profilini, ixtisaslaşma sahələrini; yuxan orqanların elmi müəssisənin fəaliyyəti ilə əlaqədar qərar, sərəncam, əmr və digər rəhbər materiallarını; fəaliyyət sahəsi ilə əlaqədar ölkədə və xaricdə qazanılmış elm və texnikanın son nailiyyətlərini, tədqiqat işlərini, layihələrin həlli yollarmı və onların eksperimental sınaqlarının aparılması elmi metodlarını; əlaqədar problemlər üzrə digər elmi sahələrdə tədqiqat işlərinin nəticələrini; elmi tədqiqatların proqnozlaşdırılmasını və maliyyələşdirilməsini; əməyin ödənilməsinin mövcud sistemini və maddi həvəsləndirmə formalarını; təsərrüfat müqavilələrinin bağlanması və icrası qaydalarını; qanunvericiliyin əsaslarım; əməyin, istehsalın və idarəetmənin iqtisadiyyatım və təşkilini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
Elm və elmi xidmət müəssisəsi (idarəsi, təşkilatı) rəhbərinin müavininin aylıq vəzifə maaşı həmin müəssisə (idarə, təşkilat) rəhbərinin vəzifə maaşından 10-20 faiz aşağı məbləğdə müəyyən olunur.

FİLİAL (MÜSTƏQİL QURUM) RƏHBƏRİ
Əmək funksiyası. Elm və elmi xidmət müəssisəsinin elmi, elmi-texniki və istehsal-təsərrüfat fəaliyyətinin bir və ya bir neçə istiqamətinə rəhbərlik edir. Fundamental və tətbiqi tədqiqatların və quraşdırma işlərinin yerinə yetirilməsini, müvafiq elm, texnika və istehsal sahələrinin inkişafını təmin edir. Elmi tədqiqat, layihə və axtarış işlərinin məqsəd və vəzifələrini əsaslandırır, onların aparılmasının əhəmiyyətini, zəruriliyini, həlli yollarım və metodlarını müəyyənləşdirir. Yeni texnologiyaların layihələşdirilməsinə, mövcud olan texnologiyaların yenidən qurulmasına, əməyin elmi təşkili üzrə normativlərə və müəyyən olunmuş tələblərə riayət olunmasına, texnoloji proseslərin hazırlanmasına və avadanlığın quraşdırılmasına, problem (istiqamət) üzrə perspektiv və illik proqnozların tərtib olunmasına, texniki-iqtisadi əsaslandırmaların hazırlanmasına nəzarəti həyata keçirir. Problem (istiqamət) üzrə kompleks tədqiqatların və hazırlıq işlərinin aparılmasını təşkil edir, onların həyata keçirilməsində iştirak edir. Tematik proqnozların yerinə yetirilməsini, işlərin yüksək keyfiyyətini və yüksək elmi səviyyəsini, onların təcrübədə istifadə olunmasını, iqtisadiyyatda tətbiq edilməsini təmin edir. İşçilərin yaradıcılıq təşəbbüsünün inkişafına imkan yaradır, səmərələşdirici təkliflərin və kəşflərin baxılması və tətbiqi işinə, müəyyən olunmuş qaydada müəlliflik şəhadətnamələrinin, kəşf və patentlər üçün sifarişlərin tərtibinə rəhbərlik edir. Elmi şuranın, yaxud elmi-texniki şuranın bölmələrindən birinə rəhbərlik edir və qəbul olunmuş qərarların yerinə yetirilməsinə nəzarət edir. Elmi kadrların hazırlanması və ixtisaslarının artırılması üzrə iş aparır. İşçilərin mənəvi tərbiyəsi ilə məşğul olur. Elmi biliklərin, elm və texnikanın nailiyyətlərinin tətbiqində, elmi konfrans, müşavirə və diskussiyaların təşkilində iştirak edir. Rəhbərlik etdiyi problemin (istiqamətin) mövzusu ilə əlaqədar işlərə rəy və qərar verir, idarənin (təşkilatın) elmi-texniki və təsərrüfat fəaliyyətinə dair məsələlərin həllində təsdiq olunmuş plan işlərinin yerinə yetirilməsini təmin edir. Qarşıya qoyulan məqsədlərə nail olmaq üçün tədbirlərin həyata keçirilməsində tədqiqatların və layihələşdirmələrin müddətinin və dəyərinin azaldılmasında, elmi-tədqiqat v; həlletmə işlərinin səmərəliliyinin yüksəldilməsində, elm və texnikanın nailiyyətlərinin iqtisadiyyatın sahələrində tətbiqinin sürətləndirilməsində, hər bir işçinin tapşırılmış iş və kollektiv iş üçün məsuliyyətinin artırılmasında, əməyin və idarəetmənin təşkilinin təkmilləşdirilməsində, idarənin (təşkilatın) fəaliyyətinin inkişaf etdirilməsində iştirak edir.
Bilməlidir: müvafiq elm, texnika, yaxud iqtisadiyyatın inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən dövlət və hökumət qərarlarını və sərəncamlarını, elmi müəssisənin fəaliyyət istiqamətlərini, profilini, ixtisas sahələrini; yuxarı orqanların elmi müəssisənin fəaliyyəti ilə əlaqədar qərar, sərəncam, əmr və digər rəhbər materiallarını; ölkədə və xaricdə elmi müəssisənin fəaliyyəti sahəsi ilə əlaqədar elm və texnikanın nailiyyətlərini; tədqiqat işlərini, layihələrin həlli yollarmı və eksperimental sınaqların elmi metodlarmı; digər elmi müəssisələr tərəfindən problemlər üzrə həyata keçirilən tədqiqat və həlletmə işlərinin nəticələrini; elmi tədqiqatların proqnozlaşdırılmasını və maliyyələşdirilməsini; əməyin ödənilməsinin mövcud sistemini və maddi həvəsləndirmə formalarmı; təsərrüfat müqavilələrinin bağlanması və icrası qaydalarmı; qanunvericiliyin-əsaslarmı; əməyin, istehsalın və idarəetmənin iqtisadiyyatını və təşkilini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarmı.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
15-ci dərəcə: ali təhsil və 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və elmi adı;
16-cı dərəcə: ali təhsil və 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
17-ci dərəcə: elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi;
18-ci dərəcə: elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi və elmi və ya fəxri adı olduqda.
ELMİ KATİB
Əmək funksiyası. Elmi-tədqiqat və araşdırmaların ümumi perspektivləri və illik göstəriciləri üzrə təkliflərin hazırlanmasına rəhbərlik edir. Müəssisənin elmi bölmələrinin, onlarla birgə iş aparan digər idarə, təşkilat və müəssisələrin elmi-tədqiqat işləri üzrə əlaqələndirilməsini həyata keçirir. Nəzərdə tutulmuş işlərin vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirilməsinə və elmi müəssisəsinin fəaliyyəti haqqında ümumi hesabatların hazırlanmasına nəzarəti təşkil edir. Elmi müəssisənin əsas iş istiqamətlərini, onun səmərəli fəaliyyətinin təşkilini və proqramlarının işlənməsində əlaqələndirməni təmin edir. Elmi (elmi-texniki) şuranın iş planının layihəsini hazırlayır, onun yerinə yetirilməsinə və elmi şuranın qəbul etdiyi qərarlarının həyata keçirilməsinə nəzarət edir, dissertasiya müdafiələri və elmi adlar verilməsi ilə bağlı materiallar hazırlayır. Elmi əsərlərin nəşri üçün təkliflər verir, onlara rəy verilməsini təmin edir. Elmi konfransların, müşavirələrin, seminarların və diskussiyaların təşkili işlərini aparır. İşçilərin attestasiyasının keçirilməsi ilə əlaqədar işlərin təşkilində iştirak edir və müvafiq sənədləşməni təmin edir. Elmi kadrların hazırlanması və ixtisaslarının artırılması, elmi əlaqələrin genişləndirilməsi üzrə təkliflər hazırlayır.
Bilməlidir: ixtisas üzrə müvafiq biliyə malik olmaqla, elm və texnika sahəsinin elmi problemlərini; elmi müəssisənin fəaliyyət profili üzrə sahələrin inkişaf istiqamətlərini; yuxarı orqanların aidiyyəti əmr, qərar və sərəncamlarmı; problem məsələlər üzrə ölkədəki və xaricdəki vəziyyəti; elmi-tədqiqat işlərinin təşkilini, proqnozlaşdırılmasını, maliyyə¬ləşdirilməsini və elmi nəticələrin tətbiq edilməsi qaydalarmı; patent informasiyası ılə təminatı; kadr hazırlığı və ixtisasartırma haqqında qanunvericiliyi; elmi işçilərin müsabiqə və attestasiyasının keçirilməsi qaydalarını; idarə, təşkilat və müəssisələrlə birgə elmi işlər yerinə yetirilərkən müqavilə şərtlərinin tərtibi qaydasını; elmi işçilərin əməyinin təşkilini, elmi-tədqiqat və araşdırmalarının idarə edilməsi metodlarmı; kargüzarlıq işinin təşkili üzrə rəhbər materialları; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarım.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
14-cü dərəcə: ali təhsil və 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
15-ci dərəcə: ali və əlavə təhsili olmaqla 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
16-cı dərəcə: ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 3 ildən az olma-yaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi;
17-ci dərəcə: elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və elmi və ya fəxri adı olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi və elmi və ya fəxri adı olduqda.

STRUKTUR BÖLMƏ RƏHBƏRİ : 
ƏSAS ŞÖBƏNİN (BÖLMƏNİN) MÜDİRİ

Əmək funksiyası. Elmi müəssisənin istiqamətinə uyğun olaraq şöbə (bölmə) üçün nəzərdə tutulan elmi-tədqiqat işlərinin yerinə yetirilməsini təşkil edir və müvafiq sahə üzrə onların inkişaf perspektivlərini müəyyənləşdirir. Tədqiqat və araşdırmaların aparılması üçün metod və vasitələri, şöbə (bölmə) qarşısında duran elmi və texniki vəzifələrin həlli yollarım seçir. Şöbənin (bölmənin) perspektiv və illik planlarmı hazırlayır və rəhbərliyə təqdim edir. Müvafiq elm və texnika sahəsinin inkişafı üçün texniki tapşırıqların, metodiki materialların işlənib hazırlanmasına rəhbərlik edir. Elmi-tədqiqat işlərinin birgə icraçılarını- idarə, təşkilat və müəssisələri müəyyənləşdirir. Şöbənin (bölmənin) tematik planında nəzərdə tutulan mövzulara rəhbərliyi həyata keçirir, onların son məqsədini və gözlənilən nəticələrini formalaşdırır. Mühüm işlərin aparılmasında bilavasitə iştirak edir. Nəzərdə tutulan tapşırıqların, müqavilə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə, həmçinin şöbənin (bölmənin) mütəxəssisləri və birgə icraçılar tərəfindən yerinə yetirilən işlərin keyfiyyətinə nəzarət edir. Şöbənin (bölmənin) yerinə yetirdiyi işlər haqqında hesabat tərtib edir, elmi nəticələrin təcrübədə tətbiqini, müəllif nəzarətini və texniki köməkliyi təmin edir. İşlərin görülməsi üçün zəruri olan avadanlığa, materiallara və digər ehtiyatlara şöbənin (bölmənin) ehtiyaclarım müəyyənləşdirir. Şöbənin (bölmənin) avadanlıq və materiallarla təchiz olunması, onlardan səmərəli istifadə edilməsi və onların mühafizəsi üçün zəruri tədbirlər görür. Elmi və texniki nailiyyətlərin patentləşdirilməsi, kəşflərin və səmərələşdirici təkliflərin qeydə alınmasın təmin olunması, mütəxəssislərin yaradıcılıq fəallığının artırılması üçün tədbirlər görür. İşlərin təhlükəsiz aparılmasını, əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarına riayət olunmasını təşkil edir. Kadrların seçilməsində iştirak edir, onların attestasiyası və fəaliyyətlərinin qiymətləndirilməsi, ixtisaslarının artırılması üçün təkliflər verir. Şöbənin (bölmənin) işinin ümumi nəticələrində fərdi keyfiyyətlər nəzərə almaqla işçilərin mükafatlandırılması, həvəsləndirilməsi, əməyinin qiymətləndirilməsi barədə təkliflər verir. Şöbənin (bölmənin) və onun strukturunda olan laboratoriya və sektorun fəaliyyət istiqamətlərini müəyyənləşdirir, onların işini təşkil edir və əlaqələndirir.
Bilməlidir: ixtisas üzrə biliyə malik olmaqla, elm və texnika sahəsinin elmi problemlərini; iqtisadiyyat sahələrinin inkişaf istiqamətlərini, rəhbər orqanlarını qərar, sərəncam və normativ-hüquqi aktlarını; aidiyyəti sahə üzrə ölkədə və xaricdə əldə edilmiş nailiyyətləri; elmi tədqiqat və işləmələrin təşkili, proqnozlaşdırılması və maliyyə¬ləş¬dirilməsini; birgə işlər yerinə yetirilərkən müqavilələrin bağlanması və icrası qaydalarını; elmi tədqiqatlar üçün istifadə edilən avadanlıq və cihazların istismar qaydalarmı; ixtira və kəşflər üçün sifarişin tərtib edilməsi, elmi texniki sənədlərin hazırlanması, cihaz, material və avadanlığın alınması üçün tələbnamənin hazırlanması qaydalarını; elmi tədqiqatların və işləmələrin idarə olunması, elmi işçilərin əməyinin qiymətləndirilməsi və ödənilməsi sistemlərini, onların maddi həvəsləndirmə formalarını; kadrların hazırlanması və ixtisaslarının artırılması üzrə mövcud qaydaları; kargüzarlıq işlərinin təşkili üzrə əsas rəhbər materialları; əmək qanunvericiliyinin əsaslarını; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
14-cü dərəcə: ali təhsil və 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
15-ci dərəcə: ali və əlavə təhsili olmaqla 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
16-cı dərəcə: ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 5 ildən az olma-yaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
17-ci dərəcə: elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi və elmi adı olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı.

KÖMƏKÇİ ŞÖBƏNİN (BÖLMƏNİN) MÜDİRİ
(Əməyin təşkili və əmək haqqı şöbəsinin müdiri vəzifəsi timsalında)
Əmək funksiyası. Əməyin təşkili və istehsalın idarə olunması, əmək haqqının forma və sistemlərinin təkmilləşdirilməsi, işçilərin maddi və mənəvi maraqlandırılması üzrə işlərin yerinə yetirilməsini təmin edir. Tabelikdə olan təşkilatlarda əmək və əmək haqqı üzrə struktur bölmələrinin işini əlaqələndirir və onların işinə aidiyyəti sahədə ümumi rəhbərliyi həyata keçirir. Xərclər smetası üzrə perspektiv proqnozların hazırlanması işini aparır. İşçilərin maddi və mənəvi maraqlandırılması üçün əməyin ödənilməsi forma və sistemlərini təhlil edir, onların təkmilləşdirilməsi üzrə təkliflər hazırlayır. İstehsal prosesində əməyin təşkili və əmək şəraitinin öyrənilməsi, daxili ehtiyat imkanlarının aşkar edilməsi işlərinə rəhbərlik edir. İş vaxtından istifadənin yaxşılaşdırılması, əməyin üsul və metodlarından istifadə edilməsi, ağır, fiziki əməyin aradan qaldırılması, əmək şəraitinin yaxşılaşdırılması və əməyin elmi təşkilinin bütün istiqamətlərindən istifadə edilməsi işlərini təşkil edir. Əməyin normallaşdırılması, əmək normalarına vaxtında yenidən baxılması, texniki əsaslandırılmış normaların tətbiq edilməsi işlərini və iş yerlərinin attestasiyasını təşkil edir.
Şöbənin (bölmənin) işinin təkmilləşdirilməsi, işçilərin əməyinin təşkili, struktur bölmələrin əsasnamələrinin və vəzifə təlimatlarının hazırlanması üzrə işləri aparır.
İstehsalın idarə olunması üzrə təkliflər hazırlayır. Müəssisənin genişləndirilməsi və yenidən qurulması layihələrində iştirak edir. Müvafiq bölmələr, həmkarlar ittifaqı təşkilatı və ya əmək kollektivi ilə birgə kollektiv müqavilənin hazırlanmasında iştirak edir. Rəhbərlik etdiyi struktur bölmələrə əməyin təşkili və onun ödənilməsi məsələləri üzrə metodiki köməklik göstərir.
Bilməlidir: yuxarı təşkilatların qərar, əmr və göstərişlərini; əməyin təşkili, əmək haqqı və istehsalın idarə olunması üzrə metodiki və normativ materialları; əmək qanunvericiliyini; əməyin iqtisadiyyatını; illik perspektiv proqnozların tərtibi qaydalarını; əməyin elmi təşkilini, təşkilatı-texniki tədbirlərin hazırlanması qaydasını; əməyin normallaşdırılması metodlarmı; işçilərin mükafatlandırılması metodlarmı və əsasnaməsini; struktur bölmələrdəki vəzifələrin tarif-ixtisas xüsusiyyətlərini, onların tarifləşdirilməsi qaydalarını; əməyin və əmək haqqının təhlili metodlarmı; əməyin ödənilməsində ixtisaslara olan tələbləri; əmək haqqının ödənilmə qaydasını; bölmələr üzrə əsasnamələri, vəzifə təlimatlarını; iş vaxtından səmərəli istifadənin metodlarını; qabaqcıl iş üsullarını və metodlarını; əməyin təşkilinin və əmək psixologiyasının əsaslarını; istehsalatda qabaqcıl idarəetmə üsullarını; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarmı.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
11-ci dərəcə: ali təhsil və 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
12-ci dərəcə: ali təhsil və 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
13-cü dərəcə: ali təhsil və 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
14-cü dərəcə: ali təhsil və 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı.



2. ELMİ İŞÇİLƏR BAŞ ELMİ İŞÇİ
Əmək funksiyası. Fundamental və tətbiqi xarakterli mühüm elmi problemlər, o cümlədən elmi texniki proqramlar üzrə tədqiqatların aparılmasına elmi rəhbərliyi həyata keçirir, onların aparılmasında bilavasitə iştirak edir. Elmi tədqiqatların və araşdırmalarının yeni istiqamətlərini formalaşdırır, elmi proqramların hazırlanmasını təşkil edir, yerinə yetirilməsinin metod və vasitələrini müəyyənləşdirir. Elmi tədqiqat planlarının formalaşdırılmasında iştirak edir, həvalə edilmiş tapşırıqların başqa təşkilatlarla birgə yerinə yetirilməsində iştirak edən icraçıların fəaliyyətini əlaqələndirir. Alınmış nəticələri ümumiləşdirir, başa çatdırılmış tədqiqatların və işlərin elmi ekspertizasını aparır. Onların nəticələrinin təcrübi sınaqdan çıxarılmasına rəhbərliyi həyata keçirir. Elmi tədqiqatların və işlərin nəticələrinin tətbiq olunma sahələrini müəyyənləşdirir və bu nəticələri təcrübədə həyata keçirilməsinə elmi rəhbərliyi təmin edir. Müvafiq elm sahələrində elmi kadrların hazırlanmasını və ixtisasların artırılmasını həyata keçirir.
Bilməlidir: müvafiq elmi dərəcəyə malik olmaqla elm və texnika sahələrinin elmi problemlərini, perspektiv inkişaf istiqamətlərini, yuxan orqanların rəhbər materiallarının, bu məsələlər üzrə ölkədə və xaricdə əldə edilmiş nailiyyətləri; elmi-tədqiqat və işlərin proqnozlaşdırılmasının təşkilini, aparılması və tətbiqinin yeni metodlarını, vasitələrini və təcrübəsini (qiymətləndirmə, patent-məlumat, elmi-texniki sənədlərin buraxılışı və s.), işçilərin iqtisadi həvəsləndirmə və maddi mükafatlandırma formalarını, əməyin elmi təşkilinin əsaslarını; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarmı.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
16-cı dərəcə: elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olmaqla 9 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı
17-ci dərəcə: elmlər doktoru alimlik dərəcəsi və 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi və elmi adı olduqda.
APARICI ELMİ İŞÇİ
Əmək funksiyası. Elm və texnikanın müəyyən bir problemi (mövzusu, tapşırığı) üzr tədqiqatların aparılmasına elmi rəhbərliyi həyata keçirir, bu tədqiqatlarla məşğul olan işçilər qrupuna başcılıq edir, yaxud elmi texniki proqramın ayrı-ayrı tapşırıqlarının məsul icraçısı olur. Daha mürəkkəb problemlərin elmi-texniki həlli yollarını, tədqiqat və işlərin aparılması metodlarını işləyib hazırlayır, lazım olan vasitələri seçib müəyyənləşdirir. Yeni elmi tədqiqat və işlərin istiqamətlərini və onların yerinə yetirilməsi metodlarını əsaslandırır. İşlərin proqramını tərtibini təsdiq edir, ona həvalə edilmiş tapşırıqların başqa təşkilatlarla birgə yerinə yetirilməsində iştirak edən icraçıların fəaliyyətini əlaqələndirir, alınmış nəticələri ümumiləşdir. Elmi tədqiqatların və işlərin nəticələrinin tətbiq olunma sahələrini müəyyənləşdirir və bu nəticələrin təcrübədə həyata keçirilməsini təşkil edir. Elmi kadrların hazırlanmasında və onların ixtisaslarının artırılmasında iştirak edir.
Bilməlidir: müvafiq elmi dərəcəyə malik olmaqla elm və texnika sahələrinin elmi problemlərini inkişaf istiqamətlərinə dair yuxarı orqanların rəhbər materiallarmı; müvafiq məsələlər üzrə ölkədə və xaricdə əldə edilmiş nailiyyətləri, elmi tədqiqat işlərinin proqnozlaşdırılması, proqramlarının tərtib olunması və tətbiqinin yeni metodlarmı, vasitələrini, təcrübəsini (qiymətləndirmə, patent-məlumat təminatı, elmi texniki sənədlərin buraxılışı və s.); işçilərin iqtisadi həvəsləndirmə və maddi mükafatlandırma formalarını, əməyin elmi təşkilinin əsaslarını; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
14-cü dərəcə: elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
15-ci dərəcə: elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi;
16-cı dərəcə: elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və elmi adı və 1 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi və elmi adı olduqda.

BÖYÜK ELMİ İŞÇİ
Əmək funksiyası: Müstəqil mövzuların tədqiqi zamanı işçilər qrupuna, həmçinin, mövzunun bir hissəsini (bölmə, mərhələ) təşkil edən işlərə elmi rəhbərliyi həyata keçirir, daha mürəkkəb və məsul işlərin icraçısı kimi elmi tədqiqatla məşğul olur. Tədqiqat işlərinin aparılmasının proqnozlarını və metodiki proqramların işləyib hazırlayır. Mövzu üzrə elmi texniki məlumat-ların toplanmasını və öyrənilməsini təşkil edir, elmi məlumatları, təcrübə və müşahidələrin nəticələrinin təhlilini verir və nəzəri ümumiləşdirmələr aparır. Rəhbərliyi altında işləyən əmək-daşların aldığı nəticələrin düzgünlüyünü yoxlayır. Kadrların ixtisaslarının artırılmasında iştirak edir. Aparılmış tədqiqatların və işlənmə üsullarının nəticələrini tətbiq edir.
Bilməlidir: Aparılmış tədqiqatların və işlənmə üsullarının tematikası üzrə problemləri; müvafiq elmi və texnika sahələrini; müvafiq məsələlər üzrə ölkədə və xaricdə olan məlumatları; tədqiqat və işlənmənin üsullarını; təcrübə və müşahidələr aparılmasının müasir metodlarını; elmi proqnozlaşdırma və texniki vasitələri, kompüterdən istifadə etməyi, müvafiq istehsalat sahələrinin iqtisadiyyatının əsaslarını və əməyin elmi təşkilini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
12-ci dərəcə: ali təhsil və 4 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi;
13-cü dərəcə: ali təhsil və 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və 2 ildən az olmayaraq əmək stajı;
14-cü dərəcə: ali təhsil və 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi və 3 ildən az olmayaraq əmək stajı, yaxud elmlər doktoru alimlik dərəcəsi olduqda.

ELMİ İŞÇİ
Əmək funksiyası. Mövzunun müəyyən bir bölməsi (mərhələsi, tapşırığı) üzrə məsul icraçı kimi elmi tədqiqat və hazırlıq işləri ilə məşğul olur, yaxud elmi rəhbərləri ilə birlikdə mürəkkəb təcrübələri və müşahidələri həyata keçirir, ölkədəki və xaricdəki qabaqcıl elmi-texniki informasiyaları, təcrübə və müşahidələrin nəticələrini toplayır, təhlil edir və ümumiləşdirir. Tədqiqat və onun işlənməsi planlarının və metodiki proqramların hazırlanmasında, onların nəticələrindən təcrübədə istifadə üçün tövsiyələrin verilməsində iştirak edir. Mövzuya, yaxud onun bölməsinə dair hesabatı tərtib edir. Elmi tədqiqat nəticələrinin həyata keçirilməsində iştirak edir.
Bilməlidir: aparılan tədqiqat və işlənmələrin məqsəd və vəzifələrini; bu tədqiqat və araşdırmalar sahəsində ölkədə və xaricdə olan informasiyaları; tədqiqat və işlənmə üsullarını proqnozlaşdırma müasir təcrübə və müşahidələrin aparılmasını, informasiyaların təhlili və ümumiləşdirilməsini, o cümlədən kompüter texnologiyasının tətbiqi ilə tədqiqatın müasir metod və vasitələrini, əməyin elmi təşkilinin əsaslarmı, əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
10-cu dərəcə: ali təhsil və 2 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
11-ci dərəcə: ali təhsil və 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
12-ci dərəcə: ali təhsil və 4 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olduqda.


KİÇİK ELMİ İŞÇİ
Əmək funksiyası. Elmi mövzunun tədqiqatında məsul icraçının rəhbərliyi altında mövzunun müəyyən bir bölməsi (mərhələsi, tapşırığı) üzrə təsdiq olunmuş metodikaya uyğun olaraq elm tədqiqat və təşkilat işləri aparır. Təcrübələrin yerinə yetirilməsində iştirak edir, müşahidə və ölçülər aparır, onların təsvirini verir və nəticələrini formalaşdırır. Elmi texniki informasiyanı tədqiqatın mövzusu üzrə ölkədəki və xaricdəki təcrübəni öyrənir. Mövzu, yaxud onun bölməsi (mərhələsi, tapşırığı) üzrə hesabat (hesabatın bölməsini) tərtib edir. Tədqiqat və araşdırmaların nəticələrinin istehsalata tətbiqində iştirak edir.
Bilməlidir: aparılan tədqiqat və işlənmələrin məqsəd və vəzifələrini, bu tədqiqat və işlənmələr üzrə ölkədəki və xarici informasiyanı; tədqiqat və işlənmə üsullarını, onların planlaşdırılması və təşkilini; təcrübə və müşahidələr aparılmasını; informasiyanın ümumiləşdirilməsi və işlənməsini, o cümlədən kompüter texnikasından istifadə edilməklə, tədqiqatın müasir metod və vasitələrini, əməyin elmi təşkilini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarmı.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
9-cu dərəcə: ali təhsil, əmək stajına tələb qoyulmadan;
10-cu dərəcə: ali təhsil və 2 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı.

3. MÜTƏXƏSSİSLƏR 
LAYİHƏ BAŞ MÜHƏNDİSİ

Əmək funksiyası. Müxtəlif obyektlərin layihələşdirilməsi, tikintisi və istismara verilməsini bütün mərhələ və dövrlərində kompleks layihələrin işlənməsinə rəhbərliyi həyata keçirir. Layihənin baş mühəndisi istehsal təyinatlı obyektlərin layihələşdirilməsinə rəhbərlik edir və tikiləcək müəssisə, bina və ya qurğunun istismar prosesində texniki cəhətdən qabaqcıl, yüksək iqtisadi göstəricilərə və iş şəraitinə malik olmasını təmin edir. Layihənin baş memarı mülki-texniki obyektlərin layihələşdirilməsinə, şəhərlərin və digər yaşayış məntəqələrinin planlaşdırılmasına və tikilməsinə rəhbərlik edir, əhalinin iş və istirahəti üçün ən əlverişli şərait yaradılmasına, bina və qurğuların şəhərin memarlıq ansamblı və sənaye kompleksi ilə harmonik vəhdət yaranmasını təmin edir. Şəhərin memarlıq görünüşü üçün çox iri, mürəkkəb və ya xüsusi əhəmiyyəti olan müəssisə və qurğuların layihələrinin işlənməsinin istiqamətləndirilməsini yerinə yetirir.
Layihələşdirilən obyektlərin vəziyyətini və texniki-iqtisadı göstəricilərini öyrənir, layihələşdirmədən əvvəlki mərhələyədək texniki təkliflərin iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmasını həyata keçirir. Layihələşdirmə üzrə yer seçilmə prosesində iştirak edir. Yeni müəssisələrin layihələşdirilməsində və fəaliyyətdə olan müəssisələrin yenidən qurulmasında əməyin elmi təşkili üzrə tələb və normativlərə əməl olunmasını təmin edir. Yaradılan obyektlərin layihələrinin və baş planlarının işlənməsində ən məqsədəuyğun layihə mərhələlərinin və texniki-iqtisadi hesablamaların aparılmasını təmin edir. Sifarişçidən layihələşdirmə üçün lazım olan ilkin məlumatları və göstəriciləri qəbul edir. Müvafiq orqanlarla nəzərdə tutulan layihə həllərini və tikintinin aparılma şərtlərini razılaşdırır, sifarişçilərlə və subpodratçılarla birlikdə müqavilələrin hazırlanmasında və onlara rəy verilməsində, layihələrin işlənmə mərhələlərinin və qrafiklərinin müəyyən edilməsində iştirak edir. Layihə-smeta sənədlərinin vaxtında sifarişçilərə çatdırılmasını təmin edir, hazırlanmış layihələri müəssisələrin (təşkilatların) yuxarı orqanlarına, sifarişçilərin və ekspertiza orqanlarının rəhbərliyinə müdafiə və təsdiq üçün təqdim edir. Tikintidə smetanın podrat tikinti təşkilatları ilə razılaşdırılmasında, texniki quraşdırma həmçinin, lazım olan avadanlıq, məmulat və materialların tərkibi və kəmiyyətinin əsaslandırılmasında iştirak edir. Layihələşdirməyə texniki və metodiki rəhbərliyi, layihənin bütün hissələrinin əlaqələndirilməsini, tikinti üzərində müəllif və lazım gələrsə texniki nəzarəti həyata keçirir, bütövlükdə layihə kompleksi üzrə işləri əlaqələndirir. Subpodrat layihə təşkilatlarına tapşırıqların hazırlanmasını, layihə-smeta sənədlərinin kompleksliyini, texniki layihələrin layihələşdirmə tapşırıqlarına və işçi layihələrin təsdiq olunmuş texniki layihələrə uyğun olmasını, ekspertlərin və təsdiq edən orqanların rəyləri əsasında dəyişiklik və əlavələrin layihədə vaxtında nəzərə alınmasını, vəsaitin layihə-axtarış işlərinə düzgün xərclənməsini təmin edir. Layihələrin patent təmizliyi, yüksək standartlaşma səviyyəsi, əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, yanğından mühafizə qaydaları, ətraf mühitin qorunması, əməyin elmi təşkili, texniki estetika tələblərinə uyğun olunmasını təmin edir. Mütərəqqi layihələşdirmə metodları tətbiq etməklə və iqtisadi cəhətdən sərfəli fərdi layihələrdən, nümunəvi qovşaq və detallardan, həmçinin kompüter texnologiyasından istifadə etməklə layihənin səmərəliliyinin yüksəldilməsi, onun müddətinin və dəyərinin azaldılması üzrə tədbirlər həyata keçirir. İxtira və kəşflər üzrə təqdimatların tərtib olunması üzrə təkliflər hazırlayır. Kənar təşkilatlardan daxil olan elmi-texniki sənədlərə, ən mürəkkəb səmərələşdirici təklif və ixtiralara, həmçinin standart və texniki şərtlərə rəy və təqdimat verir.
Bilməlidir: layihə və tikinti quraşdırma işlərinin yerinə yetirilməsinə aid olan yuxarı orqanların rəhbər və normativ materiallarını; layihələşdirmə obyektlərinin infrastrukturunun, kommunikasiyalar sisteminin rayonlar üzrə yerləşmə sxemini; rayonlar üzrə şəhərlərin planlaşma sxemini və bütövlükdə baş sxemini; hazırlanan layihələrə qoyulan texniki tələbləri; layihələşdirmə metodlarını; ətraf mühitin qorunmasına olan tələbləri; müxtəlif təyinatlı obyektlərin layihələşdirilməsində əməyin elmi təşkili tələblərini; analoji obyektlərin layihələşdirilməsində qabaqcıl milli və xarici təcrübəni; texniki estetikanın əsaslarmı; layihə smeta sənədlərinin işlənməsi və tərtib olunmasını, standartları, texniki şərtləri və digər rəhbər materialları; patentləşdirmənin əsaslarını; ixtira və kəşflərə təqdimatların tərtib olunması qaydasını; tikinti-quraşdırma işlərinin iqtisadiyyatını və təşkilini; müəlliflik hüququnu; əmək qanunvericiliyini, əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarmı.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
12-ci dərəcə: ali təhsil və 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 1 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
13-cü dərəcə: ali təhsil və 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
14-cü dərəcə: ali təhsil və 9 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
15-ci dərəcə: ali təhsil və 12 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi və ya elmlər doktoru alimlik dərəcəsi və 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
16-cı dərəcə: ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 10 ildən az olmayaraq ixtisas üzrə əmək stajı, yaxud 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı olmaqla elmlər namizədi v; ya elmlər doktoru alimlik dərəcəsi, yaxud alimlik dərəcəsi və elmi adı və 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı.

BAŞ MÜTƏXƏSSİS
(elmi şöbədə, bölmədə, laboratoriyada və s.)

Əmək funksiyası: İşin yerinə yetirilməsinin bütün mərhələ və dövrlərində kompleks layihələrin hazırlanmasına rəhbərliyi həyata keçirir. İşin iqtisadi səmərəliyini, yüksək texnik səviyyəsini, istismarda etibarlılığını, texniki estetika tələblərinə uyğunluğunu, yüksək texnik səviyyəsini və ən qənaətcil istehsal texnologiyasını təmin edir. Zəruri tədqiqatların və eksperimental işlərin aparılmasını, həmçinin başa çatmış tədqiqatların tətbiqini təşkil edir, layihələrin texniki-iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmasını, layihələşdirməyə texniki tapşırıqların və təkliflərin tərtib olunmasını, onların sifarişçilərlə razılaşdırılmasını, təsdiq olunmuş texniki tapşırıqların icraçını və bölmələrə vaxtında verilməsini təmin edir, onlar razılaşdırır və təsdiq edir. Texnik layihələri nəzərdən keçirir, razılaşdırır, üzərində texniki və metodiki rəhbərliyi həyata keçirir. Layihənin bölmələrinin bir birinə bağlılığını təmin edir, bütün layihə kompleksi üzrə işlərin yerinə yetirilməsini əlaqələndirir. Araşdırmalarda, layihələşdirmədə və quraşdırmada bilavasitə iştirak edir, layihənin öz ixtisasına uyğun bölməsini (hissəsini) işləyib hazırlayır. Yeni müəssisələrin layihələşdirilməsində fəaliyyət göstərən müəssisələrin yenidən qurulmasında, texnoloji proseslərin və avadanlıqların işlənməsində əməyin elmi təşkili üzrə tələblərə və normativlər: əməl olunmasını təmin edir. Layihələşdirmədə mütərəqqi metodların tətbiqi, qənaətcil nümunəvi qovşaq və detallardan, kompüter texnologiyasından və digər qabaqcıl texnik vasitələrdən istifadə etməklə layihə işlərinin müddətinin və dəyərinin azaldılması üzrə tədbirlə həyata keçirir. Layihə kompleksinin etibarlılığı, uzun müddətliliyi, material tutumluluğu və digər göstəricilərin qiymətləndirilməsi üzrə işlərə rəhbərlik edir. Texniki sənədləşdirmənin kompleksliyini, layihənin texniki tapşırıqlara uyğunluğunu, patent qaydalarına və materialların yüksək standartlaşma səviyyəsinə cavab verməsini təmin edir. Əməyin elmi təşkili, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarına əməl olunmasına cavabdehlik daşıyır. Layihələşdirilən obyektlərin istifadəsi üzrə texniki şərtlərin və təlimatların həmçinin sınaqlar aparılması üçün proqram və metodiki vasitələrin tərtib olunmasını təmin edir. Yaradılan yeni konstruksiyaların sınaqdan keçirilməsinə və sınaqdan sonra təkmilləşdirilməsi işlərinə rəhbərlik edir, təcrübi nümunələrin hazırlandığı müəssisələrdə həmin işlər; müəllif nəzarətini həyata keçirir. İşlənib hazırlanmış layihələri müəssisənin (təşkilatın) rəhbərinə, yuxarı orqanlara və sifarişçilərə və ekspertiza orqanlarına razılaşdırılmaq, müdafiə və təsdiq olunmaq üçün təqdim edir. Kompleks layihələrə, sxemlərə və digər konstruktor sənədlərinə edilən dəyişikləri təsdiq edir. İxtira və kəşflərə sifarişlər tərtib olunması üzrə təkliflər hazırlayır. Layihələşdirmədə istifadə etmək məqsədilə ölkə və xarici elmin ən yeni maliyyətlərini müntəzəm olaraq öyrənir. Elmi texniki sənədləşdirmələrə, kənar təşkilatlardan daxil olan səmərələşdirici təklif və ixtiralara, standart və texniki şərtlərə rəy və xülasələrin hazırlanmasına rəhbərlik edir.
Bilməlidir: aparılan layihə və konstruktor işlərinə aid olan yuxarı orqanların rəhbər və normativ materiallarını; elm, texnika və ya iqtisadiyyatın inkişaf perspektivlərini; layihələşdirmə və konstruktor işlərinin təşkili, proqnozlaşdırılması və aparılması metodlarmı; hazırlanan konstruksiyalara qoyulan texniki tələbləri, onların quraşdırılması, texniki istismarı şərtlərini və istehsal texnologiyasını; texniki sənədlərin hazırlanması və tərtib olunması üzrə vahid konstruktor sənədlərini və digər materialları; texniki-iqtisadi əsaslandırmaların və layihə-konstruktor işlərinin iqtisadi səmərəli hesablamaların tərtib olunma qaydalarmı; layihə-konstruktor işlərinə əməyin elmi təşkili tələblərini; texniki estetika və bədii quraşdırmanın əsaslarım; hesablama işlərinin mexanikləşdirmə vasitələrini; konstruktor sənədlərinin surətinin çıxarılması və çoxaldılmasını; patentləşdirmənin əsaslarmı; istehsalın iqtisadiyyatmı və təşkilini; əməyin elmi təşkilini; müəlliflik hüququnu; əmək qanunvericiliyini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarım.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
12-ci dərəcə: ali təhsil və 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 2 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
13-cü dərəcə: ali təhsil və 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək-stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
14-cü dərəcə: ali təhsil və 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsilli olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı,
15-ci dərəcə: ali təhsil və 10 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali təhsildən sonra tamamlanmış təhsili olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud elmlər namizədi alimlik dərəcəsi olduqda.

MÜƏSSİSƏ (TƏŞKİLAT) RƏHBƏRİNİN KÖMƏKÇİSİ
Əmək funksiyası: Elmi işin yerinə yetirilməsinin bütün mərhələ və dövrlərində kompleks layihələrin hazırlanmasında iştirak edir, tapşırıqların və təkliflərin tərtib olunmasını, təsdiq olunmuş tapşırıqların icraçını bölmələrə vaxtında verilməsini təmin edir, razılaşdırır və təsdiq etdirir. Elmi işlərin yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar məsələlərin müzakirəsində iştirak edir. İş planına uyğun olaraq məlumatların və materialların vaxtında rəhbərə çatdırılmasını təmin edir. Rəhbərin göstərişlərini icraçılara çatdırır, onların icra müddətinə nəzarət edir və nəticəsi barədə rəhbərə məlumat verir.
Bilməlidir: elmi tədqiqat işləri və onun tətbiqi ilə əlaqədar işlərə aid yuxarı orqanların rəhbər və normativ materiallarmı; elm, :texnika və ya iqtisadiyyatın inkişaf perspektivlərini; istehsal texnologiyasının əsaslarını; texniki sənədlərin hazırlanması və tərtib olunması üzrə qaydaları; texniki-iqtisadi əsaslandırmaların və layihə-konstruktor işlərinin iqtisadi səmərəli hesablamalarının tərtib olunma qaydalarını; layihə-konstruktor işlərinə əməyin elmi təşkili tələblərini; texniki vasitələrdən və kompüterdən istifadə qaydalarını; əməyin elmi təşkilini; müəlliflik hüququnu; əmək qanunvericiliyini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
12-ci dərəcə: ali təhsil və 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 2 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
13-cü dərəcə: ali təhsil və 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı;
14-cü dərəcə: ali təhsil və 7 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud ali və əlavə təhsili olmaqla 5 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı.

BÖYÜK LABORANT
Əmək funksiyası: Tədqiqat və işlənmələrin aparılmasında laboratoriya analizləri, sınaq, ölçü və başqa növ işləri yerinə yetirir. Təsdiq olunmuş iş proqramlarına uyğun olaraq tədqiqat prosesinə lazım olan materialların toplanmasında və işlənməsində iştirak edir. Laboratoriya avadanlığının saz olmasına diqqət yetirir. Avadanlığı (cihazlar, aparatları) təcrübələr aparılması üçün hazırlayır, təlimata və digər texniki sənədlərə uyğun olaraq sazlığını yoxlayır. Sadə tənzimləmə işlərini yerinə yetirir. Təcrübələrin yerinə yetirilməsində iştirak edir. Zəruri hazırlıq işlərini, köməkçi əməliyyatları həyata keçirir, müşahidələr aparır, cihazların göstəricilərini qeydə alır, iş jurnalını aparır. Şöbənin (bölmənin, laboratoriyanın) əməkdaşlarmı iş üçün lazım olan avadanlıqlarla, materiallarla, reaktivlərlə və s. təchiz edir, Metodiki materiallara uyğun olaraq təhlil aparır, sınaqları, ölçülərin nəticələrini işləyir, sistemləşdirir və tərtib edir, onların uçotunu aparır. Elmi ədəbiyyat mənbələrindən və məlumat nəşrlərindən, normativ-texniki sənədlərdə müəyyən olunmuş tapşırığa uyğun olaraq lazımı məlumatları seçib toplayır. Aparılan tədqiqat və təcrübələrlə əlaqədar müxtəlif hesablama və qrafik işləri yerinə yetirir. Şöbənin (bölmənin, laboratoriyanın) yerinə yetirdiyi işlər üzrə texniki sənədlərin tərtibində və hazırlanmasında iştirak edir.
Bilməlidir: işin tematikası üzrə rəhbər, normativ və məlumat xarakterli materialların təhlilini, sınaqların və digər tədqiqat növlərinin aparılması metodlarmı; işlənən texniki sənədlərin mövcud standartlarmı və texniki şərtlərini, onun hazırlanması qaydalarmı; laboratoriya avadanlığını, nəzarət-ölçü aparatlarını və onların istismar qaydalarım; texniki hesablamaların, hesablama və qrafik işlərin yerinə yetirilməsinin metod və vasitələrini, hesablama texnikasının istismarı qaydalarını; əməyin elmi təşkilinin əsaslarmı, istehsalın iqtisadiyyatmı və təşkilini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
7-ci dərəcə: orta ixtisas təhsili və ixtisası üzrə 1 ildən az olmayaraq əmək stajı və ya ali təhsil, bakalavr;
8-ci dərəcə: ali təhsil və 1 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmok stajı;
9-cu dərəcə: ali təhsil və 2 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı.

LABORANT
Əmək funksiyası. Tədqiqat və işlənmələrin aparılmasında, laboratoriya analizləri, sınaq, ölçü və başqa növ işləri yerinə yetirməkdə köməkçi əməliyyatları həyata keçirir. Laboratoriya avadanlığının saz olmasına fikir verir, təcrübələrə hazırlıq işlərini həyata keçirir, cihazların göstəricilərini qeydə alır. Şöbənin (bölmənin, laboratoriyanın) əməkdaşlarmı iş üçün lazım olan avadanlıqlarla, materiallarla, reaktivlərlə və s. təchiz edir, elmi ədəbiyyat mənbələrindən və məlumat nəşrlərindən, normativ-texniki sənədlərdən müəyyən olunmuş tapşırığa uyğun olaraq lazımi məlumatları seçib toplayır.
Bilməlidir: laboratoriya analizlərini aparılma qaydasını; təcrübələrin aparılmasında istifadə edilən avadanlığın, cihazların iş prinsipini; əməyin mühafizəsi, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını.
Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri:
4-cü dərəcə: əmək stajına tələb qoyulmadan ümumi orta təhsil;
5-ci dərəcə: ümumi orta təhsil və 2 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud əmək stajına tələb qoyulmadan orta ixtisas təhsili;
6-cı dərəcə: ümumi orta təhsil və 3 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud orta ixtisas təhsili və 2 ildən az olmayaraq ixtisası üzrə əmək stajı, yaxud əmək stajına tələb qoyulmadan natamam ali təhsil.


 

Elm və elmi xidmət sahəsi üzrə vəzifələrin

adı və ödəniş dərəcələri diapazonu

Sıra

Vəzifələrin adı

Dərəcələrin diapazonu

Səhifə

1. Rəhbərlik

1.

Elmelmixidmətmüəssisəsinin (idarəsinin, təşkilatının) rəhbəri

17-19

5

2.

Elm və elmi xidmət müəssisəsi (idarəsi, təşkilatı) rəhborinin müavini

*

7

3.

Filial (müstəqil qurum) rəhbəri

15 -18

9

4.

Elmi katib

14- 17

10

5.

Struktur bölmə rəhbərləri: Əsas şöbənin (bölmənin) müdiri

14-17

12

6.

Köməkçişöbənin (bölmənin) müdiri (Əməyintəşkiliəməkhaqqışöbəsinin

müdirvəzifəsitimsalında)

1 1-14

14

2. Elmi işçilər

1.

Baş elmi işçi

16-17

15

2.

Aparıcı elmi işçi

14-16

16

3.

Böyük elmi işçi

12 - 14

17

4.

Elmiişçi

10-12

18

5.

Kiçik elmi işçi

9-10

19

3. Mütəxəssisr

1.

Layihə baş mühəndisi

12-16

19

2.

Baş mütəxəssis (elmi şöbədə, bölmədə, laboratoriyada və s.)

12 -15

22

3.

Müəssisə (təşkilat) rəhbərinin köməkçisi

12 -14

24

4.

Böyük laborant

7-9

25

5.

Laborant

4-6

26

Bookmark and Share